16 Kasım: Tarihte Bugün
16 Kasım tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.
Olaylar 38
- 636 - Kadisiye Muharebesi başladı.
- 1485 - Moldavyalı III. Stephen ile Kili çevresini savunan Osmanlı kuvvetleri arasında Cătlăbuga Muharebesi gerçekleşti.
- 1532 - Francisco Pizarro ve adamları, İnka İmparatoru Atahualpa'yı esir aldılar.
- 1698 - Karlofça Antlaşması görüşmelerine başlandı.
- 1849 - Rusya'da bir mahkeme Fyodor Dostoyevski'yi, Hükûmet karşıtı eylemlerinden dolayı ölüm cezasına çarptırdı, bu ceza daha sonra kürek cezasına çevrildi.
- 1881 - Kraliçe takımyıldızı yönünde bulunan bir H II bölgesi ve Kahraman kolu'nun bir parçası NGC 281, Edward Barnard tarafından keşfedildi.
- 1893 - Sparta Praha Kulübü kuruldu.
- 1907 - Kızılderili Toprakları ve Oklahoma Toprakları olarak anılan bölgeler birleştirilerek, Oklahoma adı altında 46. eyalet olarak ABD'ye katıldı.
- 1918 - Msallata şehrinde, Trablusgarp Cumhuriyeti ilan edildi.
- 1919 - Romanya Ordusu'nun izni ile Miklós Horthy'nin Ordusu Budapeşte'ye girdi.
- 1926 - Hint şair Tagore İstanbul'a geldi. Tagore, "Yaptığınız inkılaplar yalnız Türkiye için değil, bütün Doğu için de parlak bir gelecek hazırlamaktadır." dedi.
- 1935 - Birleşik Krallık'ta Muhafazakâr Parti, seçimleri 432 sandalye alarak kazandı.
- 1937 - İran ve Irak sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır - Cizre demiryolunun temeli atıldı.
- 1938 - Atatürk'ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nda katafalka kondu.
- 1938 - Başbakan Celal Bayar'ın kurduğu yeni Hükûmet, oylamaya katılan 348 üyenin oy birliğiyle güvenoyu aldı.
- 1938 - LSD, ilk kez olarak İsviçre'nin Basel şehrinde bulunan Sandoz Laboratuvarlarında, İsviçreli kimyager Dr. Albert Hofmann tarafından sentezlendi.
- 1940 - Tasvir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı.
- 1942 - Kokoda Patikası Seferi sona erdi.
- 1945 - Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu.
- 1949 - İsmet İnönü ve Celâl Bayar'a suikast ihbarı yapıldı. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna suikast düzenleyicisi olma iddiasıyla tutuklandılar. İddianın geçersizliği anlaşılınca her ikisi de 21 Kasım günü serbest bırakıldılar.
- 1950 - TCG Çanakkale (S-333) gemisi, ABD Donanması'ndan Türk Deniz Kuvvetleri'ne katıldı.
- 1967 - Merkezi ABD'de bulunan Uluslararası Şiir Forumu, Fazıl Hüsnü Dağlarca'yı yaşayan en büyük Türk şairi seçti.
- 1975 - Eylül depreminde evsiz kalan Liceliler, Resmî Daireleri işgal etti.
- 1976 - İki Filistinli gerilla Muhammed Reşit ve Mehdi Muhammed, ömür boyu hapse mahkûm edildi. Reşit ve Muhammed 11 Ağustos 1976'da Yeşilköy havaalanında yolculara ateş açmıştı. Eylem sonrası yakalanan gerillalar, eylemi İsrail'in Uganda baskınının intikamı için yaptıklarını söylemişlerdi.
- 1979 - Başbakan Süleyman Demirel, "Devraldığımız şey kuyruktur, yokluktur, kan denizidir." dedi.
- 1981 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda Çin kadın millî voleybol takımı, 14 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı.
- 1983 - Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu.
- 1986 - Mimar Sedat Hakkı Eldem, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı. Eldem'in İstanbul Zeyrek'teki Sosyal Sigortalar Kurumu Binası bu Ödüle değer görüldü.
- 1987 - Türkiye'ye gelen Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Sekreteri Nihat Sargın ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı, gözaltına alındılar.
- 1988 - Yükseköğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis'te yasalaştı.
- 1991 - Bilge Karasu, "Gece" romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü'nü aldı.
- 1991 - Doğru Yol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hüsamettin Cindoruk, 286 oyla TBMM Başkanı seçildi.
- 1999 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda Küba kadın millî voleybol takımı, 22 puanla 4. şampiyonluğunu kazandı.
- 2004 - House dizisinin ilk bölümünü yayınladı.
- 2006 - Dünya Kadınlar Voleybol Şampiyonası final maçında Brezilya kadın millî voleybol takımını 3-2 mağlup eden Rusya, 4. şampiyonluğunu kazandı.
- 2007 - Kadınlar Voleybol Dünya Kupası'nda İtalya kadın millî voleybol takımı, 22 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı.
- 2007 - Donald Tusk, Polonya Başbakanı olarak görevine başladı.
- 2009 - TRT Müzik yayına başladı.
Doğumlar 75
- MÖ 42 - Tiberius, Roma İmparatoru (ö. 37)
- 1436 - Leonardo Loredan, 2 Ekim 1501 – 21 Haziran 1521 döneminde Venedik Cumhuriyeti'ne "Doçe" unvanı ile devlet başkanlığı yapan 75'inci düka (ö. 1521)
- 1603 - Augustyn Kordecki, Leh Katolik manastır başrahip (ö. 1673)
- 1643 - Jean Chardin, Fransız kuyumcu ve gezgin (ö. 1713)
- 1717 - Jean le Rond d'Alembert, Fransız matematikçi (ö. 1783)
- 1836 - Kalakaua, Hawaii kralı (ö. 1891)
- 1839 - Louis-Honoré Fréchette, Kanadalı şair, siyasetçi ve yazar (ö. 1908)
- 1861 - Luigi Facta, İtalyan siyasetçi (ö. 1930)
- 1873 - W. C. Handy, Amerikalı caz müzisyeni ve bestecisi (ö. 1958)
- 1874 - Aleksandr Kolçak, Rus deniz subayı, amiral, kutup araştırmacısı, Rusya İç Savaşı sırasında Bolşevik karşıtı (ö. 1920)
- 1880 - Aleksandr Blok, Rus şair (ö. 1921)
- 1881 - Hugo Meisl, Avusturyalı futbolcu ve spor adamı (ö. 1937)
- 1892 - Guo Moruo, Çinli yazar, şair, siyasetçi, senaryo yazarı, tarihçi, arkeolog ve antik yazı uzmanı (ö. 1978)
- 1894 - Richard von Coudenhove-Kalergi, Avusturyalı-Japon politikacı ve filozof (ö. 1972)
- 1895 - Paul Hindemith, Alman besteci (ö. 1963)
- 1896 - Oswald Mosley, İngiliz siyasetçi (ö. 1980)
- 1902 - Wilhelm Stuckart, Alman siyasetçi ve avukat (ö. 1953)
- 1906 - Henri Charrière, Fransız yazar (ö. 1973)
- 1907 - Burgess Meredith, Amerikalı aktör (ö. 1997)
- 1908 - Rahibe Emmanuelle, Belçikalı-Fransız rahibe ve hayırsever (ö. 2008)
- 1913 - Ellen Albertini Dow, Amerikalı aktris (ö. 2015)
- 1916 - Daws Butler, Amerikalı şarkıcı (ö. 1988)
- 1922 - José Saramago, Portekizli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2010)
- 1928 - Clu Gulager, Amerikalı oyuncu ve yönetmen (ö. 2022)
- 1930 - Chinua Achebe, Nijeryalı yazar (ö. 2013)
- 1930 - Salvatore Riina, İtalyan mafya babası (ö. 2017)
- 1935 - Muhammed Hüseyin Fadlallah, Lübnanlı Müslüman din adamı (ö. 2010)
- 1936 - Tijen Par, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
- 1938 - Walter Learning, Kanadalı tiyatro yönetmeni, oyun yazarı, yayıncı ve oyuncu (ö. 2020)
- 1938 - Robert Nozick, Amerikalı felsefeci (ö. 2002)
- 1945 - Lynn Hunt, Amerikalı tarihçi
- 1945 - Ünal Küpeli, Türk yönetmen, yapımcı ve senarist
- 1946 - Terence McKenna, Amerikalı yazar ve filozof (ö. 2000)
- 1946 - Jo Jo White, Eski Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu (ö. 2018)
- 1948 - Robert Lange, İngiliz müzisyen ve yapımcı
- 1950 - John Swartzwelder, Amerikalı yazar
- 1951 - Paula Vogel, Amerikalı oyun yazarı ve akademisyen
- 1952 - Shigeru Miyamoto, Japon bilgisayar oyun yapımcısı
- 1953 - Maurice Gourdault-Montagne, İtalyan diplomat
- 1955 - Héctor Cúper, Arjantinli teknik direktör ve eski millî futbolcu
- 1955 - Guillermo Lasso, Ekvadorlu siyasetçi
- 1956 - Yunus Söylet, Türk akademisyen ve tıp profesörü
- 1957 - Jacques Gamblin, Fransız aktör
- 1957 - Tarık Ünlüoğlu, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (ö. 2019)
- 1958 - Marg Helgenberger, Amerikalı oyuncu
- 1958 - Sooronbay Ceenbekov, Kırgız siyasetçi
- 1959 - Corey Pavin, Amerikalı golfçü
- 1961 - Corinne Hermès, Fransız şarkıcı
- 1963 - René Steinke, Alman aktör
- 1964 - Diana Krall, Kanadalı caz piyanisti ve şarkıcısı
- 1964 - Valeria Bruni Tedeschi, İtalyan asıllı Fransız sinema oyuncusu
- 1966 - Christian Lorenz, Alman müzisyen
- 1968 - Serdar Cebe, Türk haber spikeri
- 1970 - Dennis Kelly, İngiliz tiyatro ve dizi yazarı
- 1971 - Taner Ertürkler, Türk oyuncu
- 1971 - Mustapha Hadji, Faslı futbolcu
- 1974 - Hannah Waddingham, İngiliz oyuncu ve şarkıcı
- 1975 - Gábor Bukrán, Macar futbolcu
- 1977 - Maggie Gyllenhaal, Amerikalı oyuncu
- 1978 - Mehtap Sızmaz, Türk atlet
- 1978 - Gerhard Tremmel, Alman futbolcu
- 1979 - Çağla Kubat, Türk manken, oyuncu ve sporcu
- 1979 - Milada Spalová, Çek voleybolcu
- 1980 - Hasan Üçüncü, Türk futbolcu
- 1981 - Caitlin Glass, Amerikalı ring anonsçusu sunucu, aktris ve seslendirme sanatçısı
- 1982 - Amar'e Stoudemire, Amerikalı basketbolcu
- 1983 - Ege Çubukçu, Türk rap, R&B sanatçısı, söz yazarı ve prodüktör
- 1985 - Sanna Marin, Finlandiya'nın 46. başbakanı
- 1986 - Daniel Angulo, Ekvadorlu futbolcu
- 1988 - Helly Luv, Kürt asıllı Fin şarkıcı, dansçı ve oyuncu
- 1993 - Bahrudin Atajić, Boşnak futbolcu
- 1994 - Yoshiki Yamamoto, Japon futbolcu
- 1995 - Noah Gray-Cabey, Amerikalı oyuncu ve müzisyen
- 1995 - Aslı Bekiroğlu, Türk oyuncu
- 1997 - Bruno Guimarães, Brezilyalı millî futbolcu
Ölümler 68
- 1264 - Lizong, Çin'in Song Hanedanı'nın 14. imparatoru (d. 1205)
- 1272 - III. Henry, İngiltere Kralı (d. 1207)
- 1328 - Prens Hisaaki, Kamakura şogunluğunun sekizinci şogunu (d. 1328)
- 1625 - Sofonisba Anguissola, İtalyan ressam (d. 1532)
- 1797 - II. Friedrich Wilhelm, Prusya Hükümdarı (d. 1744)
- 1831 - Carl von Clausewitz, Prusyalı general ve entelektüel (d. 1780)
- 1833 - René Louiche Desfontaines, Fransız botanikçi (d. 1750)
- 1836 - Christiaan Hendrik Persoon, Alman mikolog (d. 1761)
- 1876 - Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Türk hattat, bestekâr ve devlet adamı (d. 1801)
- 1922 - Hüseyin Hilmi, Türk sosyalist siyasetçi, Osmanlı Sosyalist Fırkası ile Türkiye Sosyalist Fırkası kurucusu ve Serbest İzmir ve İştirak gazeteleri direktörü (d. 1885)
- 1927 - Adolf Joffe, komünist devrimci, Bolşevik siyasetçi ve Karaylar diplomatı (ö. 1883)
- 1934 - Karl von Linde, Alman mucit (d. 1842)
- 1935 - Celal Sahir Erozan, Türk şair (d. 1883)
- 1938 - Abbas Mirza Şerifzade, Azeri oyuncu ve yönetmen (d. 1893)
- 1945 - Sigurður Eggerz, İzlanda Başbakanı (d. 1875)
- 1947 - Giuseppe Volpi, İtalyan iş insanı ve politikacısı (d. 1877)
- 1960 - Clark Gable, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1901)
- 1964 - Adnan Çalıkoğlu, Türk siyasetçi (d. 1916)
- 1964 - Suphi Konak, Türk siyasetçi (d. 1922)
- 1967 - Native Dancer, ABD doğumlu safkan yarış atı (d. 1950)
- 1971 - Edie Sedgwick, Amerikalı aktris (d. 1943)
- 1973 - Alan Watts, Amerikalı filozof (d. 1915)
- 1974 - Werner Issel, Alman mimar (d. 1884)
- 1977 - Muhit Tümerkan, Türk siyasetçi (d. 1906)
- 1982 - İbrahim Öktem, Türk siyasetçi ve Millî Eğitim Bakanlarından (d. 1904)
- 1983 - Dora Gabe, Bulgar şair, yazar, çevirmen ve aktivist (d. 1888)
- 1984 - Leonard Rose, Amerikalı müzisyen (d. 1918)
- 1990 - Ege Bagatur, Türk siyasetçi (d. 1937)
- 1993 - Lucia Popp, Slovak opera sanatçısı (d. 1939)
- 1995 - Ralph Kronig, Alman fizikçi (d. 1904)
- 1997 - Saadettin Erbil, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (Mehmet Ali Erbil'in babası) (d. 1925)
- 1999 - Daniel Nathans, Amerikalı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi mikrobiyolog (d. 1928)
- 2000 - Ahmet Kaya, kürt-türk sanatçısı (d. 1957)
- 2005 - Henry Taube, Kanada asıllı Amerikalı kimyager (d. 1915)
- 2005 - Donald Watson, İngiliz aktivist (d. 1910)
- 2006 - Milton Friedman, Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1912)
- 2007 - İhya Balak, Türk bürokrat (d. 1952)
- 2007 - Nurten İnnap, Türk halk müziği sanatçısı ve oyuncu (d. 1934)
- 2007 - Grethe Kausland, Norveçli şarkıcı ve oyuncu (d. 1947)
- 2008 - Erkan Ocaklı, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1949)
- 2009 - Antonio De Nigris Guajardo, Meksikalı futbolcu (d. 1978)
- 2012 - Kerem Güney, Türk müzisyen (d. 1939)
- 2015 - Atilla Arcan, Türk aktör ve komedyen (d. 1945)
- 2015 - David Canary, Amerikalı oyuncu (d. 1938)
- 2015 - Leyla Umar, Türk gazeteci (d. 1928)
- 2016 - Mete Dönmezer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1947)
- 2017 - Robert Hirsch, Fransız oyuncu ve komedyen (d. 1925)
- 2017 - Ann Wedgeworth, Amerikalı oyuncu (d. 1934)
- 2018 - George A. Cooper, İngiliz oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925)
- 2018 - Pablo Ferro, Küba asıllı Amerikalı grafiker ve tasarımcı (d. 1935)
- 2018 - William Goldman, Amerikalı senaryo yazarı ve romancı (d. 1931)
- 2018 - Francisco Serraller, İspanyol tarihçi ve yazar (d. 1948)
- 2019 - John Campbell Brown, İskoç astronom, akademisyen ve bilim insanı (d. 1947)
- 2019 - Diane Loeffler, Amerikalı siyasetçi (d. 1953)
- 2019 - Éric Morena, Fransız şarkıcı (d. 1951)
- 2020 - Dairon Blanco, Kübalı profesyonel futbolcu (d. 1992)
- 2020 - Henryk Gulbinowicz, Polonyalı Katolik başpiskopos ve Kardinal (d. 1923)
- 2020 - Tomislav Merčep, Hırvat siyasetçi ve makhumiyet almış eski savaş suçlusu rütbeli asker (d. 1952)
- 2020 - Velid Muallim, Suriyeli diplomat ve siyasetçi (d. 1941)
- 2020 - Bruce Swedien, Grammy ödüllü Amerikalı ses mühendisi ve müzik prodüktörü (d. 1934)
- 2021 - Md. Akabbar Hossain, Bangladeş Avami Birliği üyesi siyasetçiydi (d. 1956)
- 2021 - Sezai Karakoç, Türk şair, yazar, düşünür ve siyasetçi (d. 1933)
- 2021 - Nadrian Seeman, Amerikalı nanoteknolog ve kristalograf (d. 1945)
- 2021 - Mieczysław Szostek, Polonyalı hekim ve siyasetçi (d. 1933)
- 2022 - Nicki Aycox, Amerikalı oyuncu ve müzisyen (d. 1975)
- 2022 - Robert Clary, Fransız-Amerikalı aktör, yazar ve öğretim görevlisi (d. 1926)
- 2022 - Carol Leigh, Amerikalı sanatçı, yazar, film yapımcısı (d. 1951)
- 2022 - Aleksandr Martınyuk, Sovyet-Rus profesyonel buz hokeyi oyuncusu (d. 1945)
Özel günler 1
- İzlandaca Günü