10 Ekim: Tarihte Bugün
10 Ekim tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.
Olaylar 37
- 415 - 404 yılında çıkan isyanda yakılan Ayasofya kilisesi, Bizans İmparatoru II. Theodosius tarafından yeniden yaptırılarak açıldı.
- 680 - Kerbelâ Olayı: Muhammed'in torunu Hüseyin, Kerbela'da başı kesilerek öldürüldü.
- 1780 - Karayipler'de meydana gelen "Büyük Kasırga"da yaklaşık 20000 kişi öldü.
- 1813 - Dresden Kuşatması başladı.
- 1847 - İstanbul'da güneş tutulması izlendi.
- 1858 - Küba'da İspanyol İmparatorluğu'na karşı bağımsızlık hareketi başladı.
- 1896 - The Times gazetesinin kitap eki The Times Literary Supplement'ın ilk sayısı çıktı.
- 1903 - Emmeline Pankhurst, İngiltere'de kadınların kurtuluşu mücadelesini yürütmek üzere "Kadının Sosyal ve Politik Birliği"ni kurdu.
- 1911 - Sun Yat-sen liderliğindeki devrimciler Çin'de Mançu Hanedanını devirdi.
- 1920 - Kuveyt şehrinin batısındaki El Cehre'de Cehre Muharebesi gerçekleşti.
- 1930 - Türkiye, Barzani Aşireti'nin yaklaşık dört ay süren Oramar Ayaklanması'nı bastırdı.
- 1933 - United Airlines Havayolu Şirketi'ne ait bir uçağa sabotaj yapıldı. Düşürülen ilk sivil uçak oldu.
- 1938 - Çekoslovakya Hükûmeti, Münih Antlaşması gereğince Südetler bölgesini Almanya'ya devretti.
- 1944 - Nazi katliamı: 800 Çingene çocuk sistematik bir şekilde Auschwitz kampında öldürüldü.
- 1945 - Kim İl-sung önderliğinde Kore İşçi Partisi kuruldu.
- 1964 - 18. Yaz Olimpiyatları Tokyo'da başladı.
- 1965 - Genel Seçim sonuçları: AP 240 Milletvekili ile çoğunluğu elde etti. CHP 134, MP 31, YTP 19, TİP 15, CKMP 11 Milletvekili çıkardı. TBMM tarihinde ilk kez bir sosyalist parti (TİP-Türkiye İşçi Partisi) 15 Milletvekili ile grup kurmaya hak kazandı.
- 1969 - Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF), Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (Dev-Genç) adını aldı.
- 1970 - İngiliz sömürgesi Fiji bağımsızlığını ilan etti.
- 1975 - Bandırma'da Etibank Boraks ve Asit Fabrikaları'nda direniş başladı.
- 1975 - Papua Yeni Gine, Birleşmiş Milletler'e üye oldu.
- 1976 - Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırıldı (1982-2004 arası tekrar kuruldu).
- 1980 - Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, "Türk Silahlı Kuvvetlerinin Dikkate Alacağı ve Uyacağı Hususlar" başlıklı emrini yayımladı: "Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının sahip olduğu ideoloji ATATÜRKçülüktür."
- 1980 - El Salvador'da Farabundo Martí Ulusal Kurtuluş Cephesi kuruldu.
- 1982 - Auschwitz toplama kampında tanımadığı bir siyasi tutuklu yerine ceza almaya gönüllü olarak hayatını yitiren rahip Maximilian Kolbe, aziz ilan edildi.
- 1985 - Amerikan F-14 savaş uçakları, Achille Lauro yolcu gemisini kaçıran korsanları taşıyan bir Mısır uçağını, Sicilya'daki bir NATO üssüne inmeye zorladı. Korsanlar tutuklandı.
- 1986 - San Salvador'daki 7,5 şiddetinde depremde yaklaşık 1500 kişi öldü.
- 1991 - Klasik Türk müziği sanatçısı Alâeddin Yavaşça'ya Devlet Sanatçısı unvanı verildi.
- 1991 - Pink Floyd, The Wall albümleri ile yaptıkları katkı nedeniyle, İngiliz Millî Tuğla Dağıtıcıları Birliği tarafından şeref listesine alındı.
- 1993 - Andreas Papandreou liderliğindeki PASOK, Yunanistan'daki seçimleri kazandı.
- 1997 - Meksika'da 5 gün süren ve 200 kişinin ölmesine neden olan Pauline kasırgası dindi.
- 1997 - Posadas-Buenos Aires seferini yapmakta olan Arjantin Havayolları'na ait DC-9 tipi bir uçak, Uruguay'da düştü; 74 kişi öldü.
- 2002 - Macar yazar Imre Kertész, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.
- 2007 - İnternet üzerinden indirilebilen ilk albüm In Rainbows, Radiohead grubunun internet sitesinde piyasaya sürüldü.
- 2009 - İsviçre'nin Zürih kentinde Türkiye ile Ermenistan arasında Akyaka Sınır Kapısı'nın açılması için protokol imzalandı.
- 2010 - Hollanda Krallığı'na bağlı özerk Hollanda Antilleri dağıldı ve Hollanda Krallığı'na bağlı 3 yeni özerk ülke (Aruba, Curaçao ve Sint Maarten) oluştu.
- 2015 - Ankara saldırısı: Ankara'da düzenlenen "Emek, Barış, Demokrasi Mitingi"nde, Ankara Garı önündeki 2 ayrı patlamada, 109 kişi öldü, 500'den fazla kişi yaralandı.
Doğumlar 101
- 1470 - I. Selim, Osmanlı'nın 9. padişahı (ö. 1520)
- 1486 - III. Charles, 1504 ile 1553 yılları arasında Savoie Dükü olan Fransız soylu (ö. 1553)
- 1684 - Antoine Watteau, Fransız ressam (ö. 1721)
- 1731 - Henry Cavendish, İngiliz fizikçi ve kimyacı (ö. 1810)
- 1788 - Johann Jakob Nöggerath, Alman mineralog ve jeolog (ö. 1877)
- 1813 - Giuseppe Verdi, İtalyan besteci (ö. 1901)
- 1825 - Paul Kruger, Transvaal Cumhuriyeti Devlet Başkanı ve Boer direniş lideri (ö. 1904)
- 1830 - II. Isabel, İspanya Kraliçesi (ö. 1904)
- 1834 - Aleksis Kivi, Fin yazar (ö. 1872)
- 1857 - Yusuf İzzeddin Efendi, Türk asker ve Osmanlı Hanedanı mensubu şehzade (ö. 1916)
- 1859 - Ogata Gekkō, Japon ukiyo-e ustası ve Nihonga ressamı (ö. 1920)
- 1861 - Fridtjof Nansen, Norveçli gezgin, bilim adamı, diplomat ve Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1930)
- 1872 - Dionisios Kasdaglis, Mısırlı-Yunan tenisçi (d. 1931)
- 1883 - Adolf Joffe, Rus komünist devrimci, Bolşevik siyasetçi ve Karaylar diplomatı (ö. 1927)
- 1895 - Alfred Neuland, Eston halterci (ö. 1966)
- 1895 - Wolfram von Richthofen, Alman savaş pilotu (Nazi Almanyası'nda Luftwaffe'nin Generalfeldmarschalli ve "Kızıl Baron"un kuzeni (ö. 1945)
- 1900 - Helen Hayes, Amerikalı aktris ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 1993)
- 1901 - Alberto Giacometti, İsviçreli heykeltıraş ve ressam (ö. 1966)
- 1908 - Mercè Rodoreda, Katalan romancı (ö. 1983)
- 1913 - Claude Simon, Fransız yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2005)
- 1919 - Nazik Erik, Türk öğretmen ve Türkolog (ö. 2012)
- 1923 - Nicholas Parsons, İngiliz oyuncu, radyo ve televizyon sunucusu (ö. 2020)
- 1923 - Murray Walker, Formula 1 motor sporları yorumcusu (ö. 2021)
- 1924 - James Clavell, Amerikalı romancı, senarist ve film yönetmeni (ö. 1994)
- 1924 - Ed Wood, Amerikalı senarist, yönetmen, yapımcı ve oyuncu (ö. 1978)
- 1928 - Leyla Gencer, Türk opera sanatçısı (ö. 2008)
- 1929 - Ayten Alpman, Türk ses sanatçısı (ö. 2012)
- 1930 - Harold Pinter, İngiliz oyun yazarı ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2008)
- 1930 - Yves Chauvin, Fransız kimyacı (ö. 2015)
- 1932 - Tomris Oğuzalp, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2013)
- 1932 - Üner Teoman, Türk atlet (ö. 2024)
- 1932 - Pierre Bézard, Fransız hukukçu (ö. 2021)
- 1936 - Gerhard Ertl, Alman fizikçi ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
- 1938 - Daidō Moriyama, Japon fotoğrafçı
- 1941 - Peter Coyote, Amerikalı oyuncu, yönetmen ve yazar
- 1941 - Ken Saro-Wiwa, Nijeryalı yazar, televizyon yapımcısı ve çevreci (ö. 1995)
- 1942 - Radu Vasile, Rumen politikacı, tarihçi ve şair (ö. 2013)
- 1945 - Sacit Onan, Türk yönetmen, şair ve seslendirme sanatçısı (ö. 2010)
- 1945 - Burgl Färbinger, Alman alp disiplini kayakçısı (ö. 2025)
- 1946 - Taha Akyol, Türk gazeteci ve yazar
- 1946 - Charles Dance, İngiliz oyuncu, senarist ve yönetmen
- 1946 - Naoto Kan, Japon siyasetçi
- 1946 - John Prine, Amerikalı country folk şarkıcısı, gitarist, söz yazarı ve besteci (ö. 2020)
- 1948 - Séverine, Fransız şarkıcı
- 1950 - Nora Roberts, Amerikalı aşk ve macera romanları yazarı
- 1951 - Lam Po-chuen, Hong Konglu aktör (ö. 2015)
- 1953 - Midge Ure, İskoçyalı rock'n roll gitaristi, şarkıcısı ve şarkı sözü yazarı
- 1954 - Fernando Santos, Portekizli teknik direktör
- 1956 - Taur Matan Ruak, Doğu Timorlu siyasetçi
- 1959 - Arif Peçenek, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 2013)
- 1961 - Henrik Jørgensen, Danimarkalı atlet (ö. 2019)
- 1963 - Hülya Avşar, Türk sinema oyuncusu ve şarkıcı
- 1963 - Anita Mui, Şarkıcı ve oyuncu (ö. 2003)
- 1963 - Daniel Pearl, Amerikalı gazeteci (ö. 2002)
- 1964 - Sarah Lancashire, İngiliz oyuncu
- 1964 - Crystal Waters, Amerikalı dans-pop şarkıcısı ve söz yazarı
- 1965 - Chris Penn, Amerikalı aktör (ö. 2006)
- 1966 - Tony Adams, İngiliz teknik direktör ve eski defans oyuncusu
- 1966 - İbrahim Erkal, Türk ses sanatçısı, besteci, söz yazarı ve oyuncu (ö. 2017)
- 1966 - Carolyn R. Bertozzi, Amerikalı kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
- 1966 - Bai Ling, Çin asıllı Amerikalı film sanatçısı
- 1967 - Gavin Newsom, Amerikalı politikacı ve iş adamı
- 1967 - Michael Giacchino, Amerikalı besteci ve En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü sahibi
- 1967 - Jacek Zieliński, Polonyalı millî futbolcu ve teknik direktör
- 1968 - Feridun Düzağaç, Türk müzisyen
- 1969 - Manu Bennett, Yeni Zelandalı oyuncu
- 1969 - Dilşa Demirbağ-Sten, Türk-İsveçli gazeteci, yazar ve senarist
- 1970 - Dean Kiely, İrlandalı millî futbolcu
- 1970 - Şefak Sezer, Türk oyuncu, senarist ve yönetmen
- 1971 - Chad Willett, Kanadalı oyuncu
- 1971 - Graham Alexander, İskoç millî futbolcu ve teknik direktör
- 1971 - Elvir Bolić, Boşnak futbolcu
- 1974 - Julio Cruz, Arjantinli futbolcu
- 1975 - Ramón Morales, Meksikalı millî futbolcu
- 1978 - Jodi Lyn O'Keefe, Amerikalı oyuncu ve model
- 1979 - Mýa, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu
- 1982 - Yasir el-Kahtani, Suudi millî futbolcu
- 1982 - Dan Stevens, İngiliz oyuncu ve film yapımcısı
- 1983 - Lzzy Hale, Amerikalı şarkıcı ve müzisyen
- 1983 - Nikos Spiropulos, Yunan millî futbolcu
- 1983 - Tolga Zengin, Türk futbolcu
- 1984 - Chiaki Kuriyama, Japon oyuncu, şarkıcı ve model
- 1984 - Pavel Durov, Rus girişimci
- 1985 - Marina and the Diamonds, Yunan asıllı Galli şarkıcı
- 1986 - Ezequiel Garay, Arjantinli millî futbolcu
- 1986 - Nathan Jawai, Aborjin kökenli Avustralyalı profesyonel basketbolcu
- 1987 - Ümit Kantarcılar, Türk oyuncu
- 1988 - Brown Ideye, Nijeryalı futbolcu
- 1991 - Michael Carter-Williams, NBA takımlarından Orlando Magic'de forma giyen Amerikalı profesyonel basketbolcu
- 1991 - Gabriella Cilmi, Avustralyalı şarkıcı ve söz yazarı
- 1991 - Lali Espósito, Arjantinli şarkıcı, söz yazarı, aktris, dansçı, model ve yönetmen
- 1991 - Xherdan Shaqiri, Kosova asıllı İsviçreli millî futbolcu
- 1996 - Nikola Katić, Bosnalı profesyonel futbolcu
- 1997 - Sylvain Francisco, Fransız profesyonel basketbolcu
- 2000 - Felix Nmecha, Alman millî futbolcu
- 2000 - Ali Ahmed, Kanadalı profesyonel futbolcu
- 2002 - Paul Nebel, Alman futbolcu
- 2002 - James Trafford, İngiliz profesyonel futbolcu ve kaleci
- 2002 - Josh Giddey, Amerikalı basketbolcu
- 2003 - Alessandro Circati, İtalyan kökenli Avustralyalı futbolcu
- 2004 - Zain Al Rafeea, Suriyeli oyuncu
Ölümler 58
- 19 - Germanicus, Romalı general (d. MÖ 15)
- 680 - Abbas bin Ali, Ali'nin beşinci ve Ümmü'l-Benîn'in ilk oğlu (d. 647)
- 680 - Ali el-Ekber, Hüseyin'in Kerbela'da öldürülen büyük oğlu (d. 662)
- 680 - Hüseyin, Muhammed'in torunu (d. 626)
- 680 - Habib bin Mezahir, Kerbelâ Olayı'nda Hüseyin'in yârenlerinden
- 1659 - Abel Tasman, Hollandalı denizci, kaşif ve tüccar (d. 1603)
- 1800 - Gabriel Prosser, Afrikalı-Amerikalı köle (d. 1776)
- 1837 - Charles Fourier, Fransız ütopik sosyalist ve filozof (d. 1772)
- 1872 - William H. Seward, Amerika Birleşik Devletleri'nin 24. Dışişleri Bakanı (d. 1801)
- 1875 - Aleksey Konstantinoviç Tolstoy, Rus yazar (d. 1817)
- 1901 - Lorenzo Snow, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin 5. başkanı (d. 1814)
- 1913 - Katsura Tarō, Japon asker ve Japonya Başbakanı (d. 1848)
- 1914 - I. Carol, Romanya prensi (1866-1881), daha sonra Romanya'nın ilk kralı (1881-1914) (d. 1839)
- 1914 - Gijsbert van Tienhoven, Hollandalı politikacı (d. 1841)
- 1937 - Ahmet Refik Altınay, Türk tarihçi (d. 1881)
- 1945 - Joseph Darnand, Fransız asker (d. 1897)
- 1963 - Édith Piaf, Fransız ses sanatçısı (d. 1915)
- 1964 - Cemil Sait Barlas, Türk siyasetçi, gazeteci ve yazar (d. 1905)
- 1964 - Eddie Cantor, Amerikalı şarkıcı, komedyen, dansçı ve oyuncu (d. 1892)
- 1967 - Muhammed Osman Akfırat, İslâm âlimi ve mutasavvıf (d. 1881)
- 1969 - Kurt Blome, Alman bilim adamı (Nazi Almanyası'nda) (d. 1894)
- 1970 - Édouard Daladier, Fransız siyasetçi (d. 1884)
- 1973 - Ludwig von Mises, Avusturyalı eski ekonomist, tarihçi, filozof ve yazar (d. 1881)
- 1973 - Hermann Reinecke, Alman Asker (Nazi Almanyası generali) (d. 1888)
- 1974 - Lyudmila Pavliçenko, Sovyet keskin nişancı (d. 1916)
- 1977 - İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Türk tarihçi (d. 1888)
- 1981 - Ali İzzet Özkan, Türk âşık (d. 1902)
- 1982 - Yıldırım Önal, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1931)
- 1985 - Orson Welles, Amerikalı sinema oyuncusu, film yönetmeni ve En İyi Özgün Senaryo Akademi Ödülü sahibi (d. 1915)
- 1985 - Yul Brynner, Rus asıllı Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1920)
- 1986 - Gleb Wataghin, Ukrayna asıllı İtalyalı ve Brezilyalı fizikçi (d. 1899)
- 1987 - Behice Boran, Türk akademisyen, sosyolog ve siyasetçi (d. 1910)
- 1995 - Kadir Savun, Türk sinema oyuncusu (d. 1926)
- 1997 - Niyazi Lodos, Türk akademisyen ve entomolog (d. 1921)
- 2000 - Sirimavo Bandaranaike, Sri Lankalı politikacı ve Dünyanın ilk kadın başbakanı (d. 1916)
- 2004 - Christopher Reeve, Amerikalı sinema oyuncusu (Süpermen) (d. 1952)
- 2004 - Müşerref Hekimoğlu, Türk gazeteci ve yazar (d. 1923)
- 2005 - Attilâ İlhan, Türk şair, romancı, gazeteci, senarist ve eleştirmen (d. 1925)
- 2005 - Milton Obote, Ugandalı siyasetçi (d. 1925)
- 2008 - Nail Çakırhan, Türk gazeteci, şair ve mimar (d. 1910)
- 2010 - Solomon Burke, Amerikalı blues ve soul müzik şarkıcısı (d. 1940)
- 2011 - Birsen Ayda, Türk sinema oyuncusu (d. 1946)
- 2011 - Selma Soysal, Türk matematikçi ve akademisyen (d. 1924)
- 2012 - Sam Gibbons, Floridalı Amerikalı politikacı (d. 1920)
- 2013 - Scott Carpenter, Amerikalı eski savaş pilotu ve astronot (d. 1925)
- 2013 - Nevzat Kösoğlu, Türk siyasetçi ve yazar (d. 1940)
- 2014 - Finn Lied, Norveçli liberal görüşlü politikacı (d. 1916)
- 2015 - Richard Heck, Amerikalı kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1931)
- 2015 - Steve Mackay, Amerikalı saksafoncu (d. 1949)
- 2017 - Pentti Holappa, Fin şair ve yazar (d. 1927)
- 2018 - Raymond Danon, Fransız film yapımcısı (d. 1930)
- 2018 - Tex Winter, Amerikalı basketbol antrenörü ve eski basketbol oyuncusu (d. 1922)
- 2019 - Ugo Colombo, Eski İtalyan bisiklet yarışçısı (d. 1940)
- 2019 - Juliette Kaplan, İngiliz emektar oyuncu (d. 1939)
- 2019 - Marie-José Nat, Fransız sinema ve televizyon oyuncusu (d. 1940)
- 2020 - Amnon Freidberg, İsrailli böcek bilimci (d. 1945)
- 2020 - Vasili Kulkov, Rus futbolcu ve teknik direktör (d. 1966)
- 2024 - Ethel Kennedy, Amerikalı insan hakları savunucusu (Robert F. Kennedy'nin eşi) (d. 1928)
Özel günler 4
- Ağaç Dikme Günü
- Finlandiya'da sancak günleri
- Dünya Ruh Sağlığı Günü
- Dünya Uzay Haftası (4-10 Ekim)