20 Temmuz: Tarihte Bugün

20 Temmuz tarihinde yaşanan önemli olaylar, doğanlar, ölenler ve özel günler.

Olaylar 33

1402 - Ankara Savaşı: Osmanlı İmparatorluğu Sultanı Yıldırım Bayezid ile Büyük Timur İmparatorluğu Sultanı Timur arasında, Ankara'nın Çubuk Ovası'nda yapılan savaş, Timur'un zaferiyle sonuçlandı.
1871 - Britanya Kolumbiyası, Kanada Federasyonu'na katıldı.
1881 - Amerika Birleşik Devletleri ordularına karşı savaşan son Yerli Kabile Şefi olan Sioux Kabilesi lideri Oturan Boğa teslim oldu.
1903 - Ford ilk arabasını üretti.
1916 - I. Dünya Savaşı: Rus askerleri Osmanlı İmparatorluğu'nun Gümüşhane kentini işgal etti.
1921 - New York ile San Francisco arasında hava yolu ile posta servisi başladı.
1936 - Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalandı.
1940 - Danimarka, Milletler Cemiyeti'nden ayrıldı.
1944 - II. Dünya Savaşı: Adolf Hitler'e, Alman Ordusu'ndan bir Albay'ın (Claus von Stauffenberg) önderliğinde, başarısız olarak sona eren bir suikast girişimi gerçekleştirildi.
1948 - Millet Partisi kuruldu.
1949 - İsrail ve Suriye, 19 ay süren savaşın ardından barış antlaşması imzaladı.
1951 - Ürdün Kralı I. Abdullah, Cuma namazı sırasında bir Filistinli tarafından öldürüldü.
1964 - Vietnam Savaşı: Vietkong askerî birlikleri, Vietnam'ın güneyinde Mekong Deltası'ndaki Cái Bè Bölgesi'ne saldırdı: 11 Güney Vietnam'lı askerî personel ile 30'u çocuk 40 sivili öldürdü.
1965 - Moskova'ya yaptığı ziyaretten dönen Başbakan Suat Hayri Ürgüplü, Sovyetler Birliği'nin Türkiye'ye ekonomik yardımda bulunacağını açıkladı.
1969 - Tarihte ilk kez insanlı bir uzay aracı, Ay'a ulaştı. Apollo 11 Ay yüzeyine indi. Astronot Neil Armstrong da Ay'a ilk ayak basan insan oldu.
1973 - Filistinli militanlar, Amsterdam'dan Japonya'ya giden Japon Hava Yolları'na ait bir yolcu uçağını kaçırarak Dubai'ye indirdiler.
1974 - Kıbrıs Harekâtı: Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Garanti Anlaşması'nın III. maddesine istinaden gerçekleştirdiği askerî harekâtın başlangıcı.
1975 - Ege Ordusu kuruldu ve Orgeneral Turgut Sunalp, Ege Ordusu Komutanlığı'na getirildi.
1976 - Viking 1, 11 ay süren yolculuktan sonra Mars'a kondu ve Dünya'ya fotoğraflar aktarmaya başladı.
1980 - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, üye ülkelerin Kudüs'ü, İsrail'in başkenti olarak tanımamaları gerektiğine 14-0 oyla karar verdi.
1984 - Penthouse dergisi çıplak fotoğraflarını yayımlayınca, Miss America yarışması yetkilileri, Vanessa Williams'tan tacını iade etmesini istedi.
1994 - Kuyruklu yıldız Shoemaker Levy 9'un parçaları, Jüpiter'e çarptı.
1996 - İspanya: ETA bir havaalanına bomba attı; 35 kişi öldü.
2001 - Londra Borsası halka açıldı.
2001 - Saadet Partisi, Necmettin Erbakan tarafından kuruldu.
2002 - Lima'daki (Peru) bir diskotekte çıkan yangında 25 kişi öldü.
2005 - Kanada, aynı cinsler arasında evliliğe izin veren dördüncü ülke oldu.
2007 - İsrail, Gazze Şeridi'nin Hamas'ın eline geçmesinin ardından Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ı desteklemek amacıyla cezaevindeki Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) liderlerinden Abdurrahim Malluh'un da yer aldığı 255 El Fetih yanlısı tutukluyu serbest bıraktı.
2009 - Ergenekon davasında emekli Orgeneraller Şener Eruygur ve Hurşit Tolon'un da aralarında bulunduğu 56 sanığın yargılanmasına başlandı. Kayıp yakınları ve İHD üyeleri, sanıkların kayıplar ve faili meçhul cinayetlerle ilgili de yargılanmasını istedi.
2010 - DİSK Kurucu Genel Başkanı Kemal Türkler'in öldürülmesine ilişkin dava yeniden başladı. Yargıtay'ın sanık Ünal Osmanağaoğlu hakkındaki beraat kararını bozmasının ardından başlayan dava, 1 Aralık 2010'da zaman aşımı gerekçesiyle düşürüldü.
2015 - Suruç saldırısı: Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde düzenlenen bombalı intihar saldırısında 34 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.
2016 - Türkiye'de askerî darbe girişimi sonrasında, Millî Güvenlik Kurulu önerisi ve Bakanlar Kurulu kararı ile üç ay süreli olağanüstü hâl ilân edildi.
2020 - Yenilik Partisi, Öztürk Yılmaz önderliğinde kuruldu.

Doğumlar 75

MÖ 356 - Büyük İskender, Makedonya Kralı ve tarihteki en büyük İmparatoru (ö. MÖ 323)
1304 - Francesco Petrarch, İtalyan hümanist ve şair (ö. 1374)
1519 - IX. Innocentius, Papa (ö. 1591)
1754 - Destutt de Tracy, Fransız filozof ve ideoloji fikrinin öncü ismi (ö. 1836)
1774 - Auguste de Marmont, Fransız general ve asilzade (ö. 1852)
1785 - II. Mahmut, Osmanlı'nın 30. Padişahı (ö. 1839)
1804 - Richard Owen, İngiliz karşılaştırmalı anatomist, paleontolog, biyolog ve zoologdur (ö. 1892)
1822 - Gregor Mendel, Avusturyalı bilim adamı ve rahip (ö. 1884)
1830 - Clements Markham, İngiliz coğrafyacı, kâşif ve yazar (ö. 1916)
1847 - Max Liebermann, Alman ressam ve grafik sanatçısı (ö. 1935)
1852 - Theo Heemskerk, Hollandalı Devrimci-karşıtı politikacıydı (ö. 1932)
1864 - Erik Axel Karlfeldt, İsveçli şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1931)
1873 - Alberto Santos-Dumont, Brezilyalı havacı (ö. 1932)
1895 - László Moholy-Nagy, Macar ressam, desinatör, fotoğrafçı ve akademisyen (ö. 1946)
1897 - Tadeus Reichstein, Polonya doğumlu İsviçreli kimyager, 1950 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahiplerinden birisidir (ö. 1996)
1901 - Vehbi Koç, Türk sanayici ve iş adamı (ö. 1996)
1914 - Dobri Dobrev, Bulgar hayırsever (ö. 2018)
1916 - Temel Karamahmut, Türk sinema filmi yönetmeni, senarist ve oyuncu (ö. 1963)
1919 - Edmund Hillary, Yeni Zelandalı dağcı ve kâşif (ö. 2008)
1924 - Lola Albright, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (ö. 2017)
1924 - Tatyana Lioznova, Rus film yönetmeni (ö. 2011)
1925 - Jacques Delors, Fransız iktisatçı ve siyasetçi (ö. 2023)
1925 - Frantz Fanon, Fransız düşünür (ö. 1961)
1927 - Lüdmila Alekseyeva, Rus yazar, tarihçi ve insan hakları aktivisti (ö. 2018)
1932 - Otto Schily, Alman politikacı
1933 - Cormac McCarthy, Amerikalı yazar ve Pulitzer Ödülü sahibi (ö. 2023)
1934 - Aliki Vuyuklaki, Yunan aktris (ö. 1996)
1935 - Sleepy LaBeef, Amerikalı gospel-rock müziği şarkıcısı, söz yazarı, besteci, müzisyen ve oyuncu (ö. 2019)
1938 - Aslan Abaşidze, Sovyetler Birliği, Gürcistan ve Acara Özerk Cumhuriyeti vatandaşı siyaset adamı
1938 - Deniz Baykal, Türk avukat, siyasetçi ve CHP eski Genel Başkanı (ö. 2023)
1938 - Natalie Wood, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1981)
1942 - Aysan Sümercan, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
1943 - Chris Amon, Yeni Zelandalı otomobil yarışçısı (ö. 2016)
1946 - Randal Kleiser, Amerikalı film yapımcısı ve yönetmen
1947 - Gerd Binnig, Alman fizikçi
1948 - Carlos Santana, Meksikalı müzisyen
1948 - Ramiz Azizbeyli, Azeri oyuncu (ö. 2021)
1954 - Keith Scott, Kanadalı müzisyen
1954 - Salih Zeki Çolak, Türk asker
1957 - Donna Dixon, Amerikalı oyuncu
1962 - Amos Ojo, Nijeryalı güreşçi (ö. 2025)
1963 - Paula Ivan, Rumen eski atlet
1964 - Chris Cornell, Amerikalı müzisyen ve vokalist (ö. 2017)
1964 - Melda Onur, Türk gazeteci ve siyasetçi
1967 - Giorgi Kvirikaşvili, Gürcü siyasetçi
1967 - Erhan Afyoncu, Türk tarihçi, yazar, akademisyen, televizyon programcısı ve köşe yazarı
1968 - Kool G Rap, Amerikalı rapçi, şair, senarist, yazar ve prodüktör
1968 - Hami Mandıralı, Türk futbolcu
1969 - Josh Holloway, Amerikalı oyuncu
1971 - Sandra Oh, Kore asıllı Kanadalı oyuncu
1973 - Omar Epps, Amerikalı aktör ve müzisyen
1973 - Haakon, Kral V. Harald ve Kraliçe Sonja'nın tek oğlu ve Norveç tahtının varisi
1973 - Roberto Orci, Amerikalı film yapımcısı ve senarist (ö. 2025)
1975 - Ray Allen, Amerikalı basketbolcu
1975 - Judy Greer, Amerikalı oyuncu
1975 - Yusuf Şimşek, Türk futbolcu ve teknik direktör
1977 - Kiki Musampa, Kongo asıllı Hollandalı futbolcu
1978 - Willie Solomon, Amerikalı basketbolcu
1979 - Miklós Fehér, Macar futbolcu (ö. 2004)
1980 - Gisele Bündchen, Brezilyalı eski model
1981 - Hanna Yablonskaya, Ukraynalı oyun yazarı ve şair (ö. 2011)
1988 - Gazapizm, Türk rapçi
1988 - Julianne Hough, Amerikalı dansçı, şarkıcı ve oyuncu
1989 - Yuliya Gavrilova, Rus eskrimci
1990 - Lars Unnerstall, Alman kaleci
1991 - Alec Burks, Amerikalı profesyonel basketbolcu
1993 - Steven Adams, Yeni Zelandalı profesyonel basketbolcu
1993 - Lucas Digne, Fransız millî futbolcu
1993 - Atınç Nukan, Türk futbolcu
1994 Yushi Mizobuchi, Japon futbolcu Koray Kaçınoğlu, Türk futbolcu Maia Shibutani, Amerikalı buz patenci
Yushi Mizobuchi, Japon futbolcu
Koray Kaçınoğlu, Türk futbolcu
Maia Shibutani, Amerikalı buz patenci
1996 - Ben Simmons, Avustralyalı profesyonel basketbol oyuncusu
1999 - Pop Smoke, Amerikalı rapçi ve şarkı sözü yazarıdır (ö. 2020)

Ölümler 66

1031 - II. Robert, 996 yılından 1031'de ölümüne kadar Fransa kralı (d. 972)
1109 - Eupraxia Vsevolodovna, Roma İmparatoru eşi (d. 1067)
1156 - Toba, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 74. imparatoru (d. 1103)
1160 - Petros Lombardos, Skolastik bir ilahiyatçı ve piskopos (d. 1095)
1296 - Celaleddin Firuz Halacı, Delhi sultanı (1290-96) (d. 1220)
1514 - György Dózsa, Macar savaşçı (d. 1470)
1757 - Johann Christoph Pepusch, Alman besteci (d. 1667)
1792 - Muhammed bin Abdülvehhâb, Vehhabîlik'in kurucusu (d. 1703)
1793 - Bruni d'Entrecasteaux, Fransız denizci (d. 1737)
1816 - Gavrila Derjavin, Rus şair ve devlet adamı (d. 1743)
1819 - John Playfair, İskoç bilim adamı ve matematikçi (d. 1748)
1866 - Bernhard Riemann, Alman matematikçi (d. 1826)
1903 - XIII. Leo, Katolik Kilisesi'nin dini lideri (Papa) (d. 1910)
1908 - Demetrius Vikelas, Yunan iş adamı ve yazar (d. 1835)
1912 - Andrew Lang, İskoç asıllı, şiir, roman ve hikâye yazarı (d. 1844)
1922 - Andrey Markov, Rus matematikçi (d. 1856)
1923 - Pancho Villa, Meksikalı devrimci, asi ve general (d. 1878)
1926 - Feliks Dzerjinski, SSCB'li Bolşevik önder ve ilk istihbarat servisi Çeka'nın kurucusu (d. 1877)
1927 - I. Ferdinand, Romanya Kralı (d. 1865)
1937 - Guglielmo Marconi, İtalyan kâşif ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1874)
1942 - Germaine Dulac, Fransız sufrajet (d. 1882)
1945 - Paul Valéry, Fransız yazar ve şair (d. 1871)
1951 - I. Abdullah, Ürdün Kralı (d. 1882)
1951 - Wilhelm, Son Alman İmparatoru II. Wilhelm'in en büyük çocuğu ve varisi ve Alman İmparatorluğu ve Prusya Krallığı'nın son veliaht prensi (d. 1882)
1955 - Kalust Sarkis Gülbenkyan, Ermeni asıllı Osmanlı Devleti vatandaşı iş insanı (d. 1869)
1959 - Musahipzade Celal, Türk oyun yazarı (d. 1868)
1967 - Fikret Muallâ, Türk ressam (d. 1903)
1973 - Bruce Lee, Çin asıllı Amerikalı aktör ve dövüş sanatları eğitmeni (d. 1940)
1973 - Robert Smithson, Amerikalı arazi sanatçısı (d. 1938)
1982 - Okot p'Bitek, Ugandalı şair ve toplum bilimci (d. 1931)
1992 - Mahmut Türkmenoğlu, Türk siyasetçi (d. 1933)
1994 - Paul Delvaux, Belçikalı gerçeküstücü ressam (d. 1897)
1995 - Ernest Mandel, Belçikalı marksist teorisyen (d. 1923)
1996 - František Plánička, Çekoslovak eski millî futbolcu (d. 1904)
2004 - Kamuran Gürün, Türk diplomat (d. 1924)
2005 - Hulki Saner, Türk senarist, yönetmen ve film yapımcısı (d. 1925)
2009 - Vedat Okyar, Türk futbolcu, spor yazarı ve yorumcu (d. 1945)
2012 - Aron Dolgopolski, Sovyet-İsrailli dilbilimci (d. 1930)
2013 - Pierre Fabre, Fransız iş adamı ve kozmetikçi (d. 1926)
2013 - Helen Thomas, Amerikalı gazeteci ve muhabir (d. 1920)
2014 - Klaus Schmidt, Alman arkeolog (d. 1953)
2015 - Dieter Moebius, Alman-İsviçreli elektronik müzisyeni (d. 1944)
2017 - Chester Bennington, Amerikalı rock şarkıcısı ve Linkin Park solisti (d. 1976)
2017 - Marco Aurélio Garcia, Brezilyalı siyasetçi ve akademisyen (d. 1941)
2017 - Andrea Jürgens, Alman müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1967)
2017 - Claude Rich, Fransız oyuncu ve senarist (d. 1929)
2017 - Sezer Sezin, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1929)
2018 - Martin O'Donoghue, İrlandalı ekonomist, akademisyen ve siyasetçidir (d. 1933)
2019 - Sheila Dikshit, Hint siyasetçi (d. 1938)
2019 - Ilaria Occhini, İtalyan oyuncu (d. 1934)
2020 - Muhammad Aslam, Pakistanlı siyasetçi ve hukukçu (d. 1947)
2020 - Michael Jamal Brooks, Amerikalı talk-show sunucusu, YouTube içerik oluşturucusu, yazar, podcast yayıncısı ve siyasi analist (d. 1983)
2020 - Viktor Çijikov, Rus çizer (d. 1935)
2020 - Ruth Lewis, Roma Katolik rahibe (d. 1946)
2020 - Jorge Villavicencio, Guatemalalı cerrah ve politikacı (d. 1958)
2021 - Vita Andersen, Danimarkalı şair, yazar ve romancı (d. 1942)
2021 - Françoise Arnoul, Cezayir doğumlu Fransız aktris (d. 1931)
2021 - Billy Reid, İskoç profesyonel futbolcu (d. 1938)
2021 - Noureddine Saâdi, Cezayirli teknik direktör (d. 1950)
2021 - Bergen Williams, Amerikalı aktris (d. 1959)
2022 - Alan Grant, İskoç çizgi roman yazarı (d. 1949)
2022 - Bernard Labourdette, Fransız profesyonel bisiklet yarışçısı (d. 1946)
2024 - Şener Kökkaya, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu ve yönetmen (d. 1942)
2025 - Lale Karabıyık, Türk akademisyen ve siyasetçi (d. 1965)
2025 - Preta Gil, Brezilyalı şarkıcı, oyuncu ve sunucu (d. 1974)
2026 - Kevin Keegan, İngiliz millî futbolcu (d. 1951)

Özel günler 3

Fırtına: Gün Dönümü Fırtınası
Barış ve Özgürlük Bayramı (KKTC)
Dünya Satranç Günü